back

लकडाउन खुकुलो भएसंगै कोरोना संक्रमण रोकथामका लागि थप सतर्क र सजग हुनु जरुरी देखिन्छ

अशोककुमार श्रेष्ठ

काठमाडौँ । कोरोना भाइरस कोबिड -१९ ले थिलथिलो हाम्रो जनजीवन बिस्तारै सामान्य तर्फ लम्किदैछ । बिस्तारै लकडाउन खुकुलो हुँदैछ । कोरोना संक्रमण अनिश्चित कालसम्म रहनसक्ने देखिन्छ तैपनि हाम्रा आधारभूत आवश्यकता समयमै पुरागर्नु पर्ने अवस्थाका कारणले पनि हामि धेरै समय लकडाउनको घेरा भित्र रहन सक्दैनौ । त्यसैले  खुकुलो पार्नुको  बिकल्प छैन । हामीले के बिर्सिनु हुँदैन भने लकडाउन खुकुलो भएसंगै कोरोना संक्रमण रोकथामको लागि थप सतर्क र सजग हुनु जरुरी देखिन्छ ।

निम्न लिखित अभ्यासलाई आफ्नो जीवनशैली बनाउनु भयो भने कोरोना संक्रमणबाट  बच्न सकिन्छ  ।

१. लकडाउन खुकुलो भएपनि अत्यावश्यक कामबाहेक घर बाहिर ननिस्कने ।

२. घरबाहिर निस्कँदा सर्जिकल मास्क वा कटनको २ पत्रे मास्क सहि तरिकाले लगाउने , घरमा आएपछि त्यो मास्कलाई धोएर सुकाउने वा घाम र हावा खेल्ने ठाउँमा राखने , मास्कले नाक र मुखमा एयर टाइट हुने गरि छोप्ने | प्रयोग गरेको मास्क बाटोमा नफाल्ने | सकभर चस्मा र पंजाको पनि प्रयोग गर्ने  ।

३. कोरोना संक्रमणको प्रमुख रोकथाम व्यक्तिगत दुरी हो , घर बाहिर निस्किएपछि बाटोमा, पसलमा, बसमा, काम गर्ने ठाउँमा, खाजा खाने ठाउँमा, सामान किन्ने ठाउँमा अर्थात हरेक ठाउँमा ६ फिटको दुरी कायम गर्ने  ।

४. सकभर नाक, मुख, आँखामा हात लैजाने बानी छोड्ने | हरेक बस्तु छोएपछि, बाहिरबाट आएपछि, खाना खानुअघिं तथा अन्य समयमा पनि साबुन पानीले मिचिमिची हात धुने , साबुनपानी नभएको ठाउँमा ह्याण्ड स्यानिटाइजरले हात सफा गर्ने  ।

५. सार्वजिक यातायातमा संक्रमण सर्ने जोखिम हुने भएकोले छोंटो दुरीमा पैदल हिंड्ने बानी बसाल्ने , भौतिक दुरी कायम हुनेगरि सवारी साधन चढ्दा मास्क, चस्मा, पंजा तथा स्यानिटाइजर अनिबार्य रुपमा प्रयोग गर्ने  ।

६. कोरोना संक्रमण सर्ने सबैभन्दा खतरनाक ठाउँ भीडभाड हो , भीडमा झुक्किएर पनि नजाने, भौतिक दुरीको मुलमन्त्र नबिर्सने ।

७. खोकी लागेमा, हान्च्छ्युं आएमा, रुघा लागेमा तथा ज्वरो आएमा निको नहुने बेलासम्म घरबाहिर नजाने , यस्तो बेला कुहिनातिर फर्केर खोक्ने, हाच्छ्युं गर्ने, टिस्यु पेपर वा सफा रुमाल प्रयोग गर्ने, अनि हात सफा गर्ने , अरु मान्छेतिर फर्केर कहिल्यै पनि नखोक्ने , हाच्छ्युं नगर्ने  ।

८. आफुले काम गर्ने / गराउने ठाउँमा भौतिक दुरी, सरसफाई तथा भेन्टिलेसनको ब्यबस्था मिलाउने , बन्द कोठामा भाइरस लामो समयसम्म रहने हुनाले हावा खेल्ने कोठा बनाउने ।

९. सकभर खाजा घरबाटै लिएर जाने , क्यान्टिन वा चियापसलको भीडबाटमा नजाने ।

१०. आफ्नो काम सकिएपछि सिधै घरमा फर्किने । घरमा फर्केपछि मास्क, रुमाल, पंजा, चस्मा, झोला, बाहिरी कपडालाई घरबाहिर वा घरको हावा लाग्ने गल्ली, कौसीमा राख्ने ।

११ . सानोतिनो समस्या भएमा अस्पताल नजाने, घरेलु उपचार तथा प्राथमिक उपचारले निको नभएमा भीडभाड नहुने स्वास्थ्य संस्थामा जाने , स्वास्थ्य केन्द्रमा  ६ फिटको दुरी कायम गर्ने, मास्क लगाउने गर्ने ।  

१२ . तरकारी, फलफूल तथा अन्य सामान किन्नको लागि सपिंग मल, डिपार्टमेन्टल स्टोरजस्ता भीडभाड हुने ठाउँभन्दा नजिकको किराना पसल रोज्ने ।

१३ . मानसिक तनाब न्यूनीकरण गर्ने योजना बनाउने,  केहि समय हाम्रा ब्यबसाय चल्ने छैनन् वा कम चल्नेछन् , खाध्य, औषधि, स्टेसनरी, कृषि लगायतका ब्यबसाय चल्नेछन् , अन्य ब्यबसायमा महँगो भाडा, धेरै लगानी तथा धेरै खर्च भएमा त्यसलाई ब्यबस्थापन गर्ने, आवश्यक परे पेशा परिवर्तन गर्ने यो उपयुक्त समय हो ।  कृषि, पशुपंक्षी पालन तथा बिबिध अर्गानिक खेती, होम डेलिभरी एबम अनलाइन बिजनेस अबका उत्कृष्ट पेशा हुनेछन् ।

१४ . चुनौतीलाई स्वीकार्ने, चुनौतीलाई ब्यबस्थापन गर्ने तथा सानो उपलब्धिमा पनि सन्तोष मान्ने बानीको बिकास गर्नुको बिकल्प छैन | कोभिड पूर्वको अवस्थासंग तुलना गर्यो भने तनाब थप्ने काम हुन्छ ।  यो नयाँ युगलाई शुन्य मानेर काम गर्यौं भने तनाब हुनेछैन ।

१५ . रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउने उपाय गर्ने,  ताजा र पोषिलो खाना, मरमसला र जडिबुटीको प्रयोग गर्ने । गुर्जो, तुलसी, बेसार, अश्वगन्धा मिश्रित चिया र पानी प्रसस्त खाने,  ब्यायाम, योग, ध्यान, संगीत, लेखन, पठन, प्रबचनमा व्यस्त हुने । तनाब न्यूनीकरण आदिबाट आफ्नो इम्युनिटी पावर बढाउन सकिन्छ ।  इम्युनिटी पावर बढेमा कोरोनामात्र हैन अन्य धेरै रोगबाट पनि बच्न सकिन्छ ।  सकारात्मक सोंच र आशाबादी गुण सुखी जीवनका अचुक औषधि हुन् ।

१६ . कुनै व्यक्तिसंग प्रतिष्पर्धा, रिस,  इर्श्या,  मनमुटाव, नकारात्मक धारणा तथा बेइमानी कहिल्यै नगर्ने ,  प्रत्येक व्यक्ति फरक क्षमताको हुन्छ ,  विनयशील, सहनशील,  क्षमाशील तथा सत्यको बाटोमा हिंड्ने व्यक्ति निरोगी र दिर्घायु हुन्छ ।

१७ . संक्रमित तथा मृतकको संख्या, उमेर,  स्थान हेरेर चिन्तित नहुने ।

१८ . कोरोनाको कारण मात्र मृत्यु हुनेको संख्या अत्यन्तै कम छ , तसर्थ हामीले हाम्रा रोगहरु पत्ता लगाएर चिकित्सकको सल्लाह अनुसार औषधि सेवन गर्नुपर्छ ।  आफै जान्ने भएर, बानी पर्छ भनेर वा आफैले कन्ट्रोल गर्छु भनेर जोखिमको धारमा बस्नुहुँदैन | औषधि सेवनले हाम्रा रिपोर्ट नर्मल राख्न सक्यौं भने कोरोना संक्रमणसंग डराउनु पर्दैन ।

१९ . कोरोना संक्रमण भएमा मरिन्छ भन्ने जुन धारणा छ, त्यो गलत हो ।  ९० % कोरोना संक्रमित आफै वा सामान्य उपचारले निको हुन्छ , १० % लाई मात्र अस्पताल बस्नुपर्ने हुनसक्छ ।  ती मध्ये ५ % लाई आइसीयु / भेन्टिलेटर चाहिन्छ | त्यसको आधा अर्थात २-३ % को मात्र निधन हुन्छ ।  हाम्रो देशको मृत्युदर अहिलेसम्म ०.५ % पनि छैन ।  यो तथ्य हामीले बिर्सिनु हुँदैन ।  

२० .कोरोना बिरुद्धको भ्याक्सिन यथासक्य  छिटो भन्दा छिटो लिने ।

(लेखक : दोलखा नापी बिभागका प्रमुख हुनुहुन्छ )


प्रधानमन्त्रीलाई गगन थापाले दिए मननयोग्य सुझाव

प्रधानमन्त्रीलाई गगन थापाले दिए मननयोग्य सुझाव

वि.सं.२०७८ साउन ४ सोमवार ११:०३

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका नेता गगन थापाले प्रधानमन्त्रीको सरकारी...

सम्झनामा पशुपति चौलागाईं : एक असल मान्छे

सम्झनामा पशुपति चौलागाईं : एक असल मान्छे

वि.सं.२०७८ जेठ ९ आइतवार २०:५४

✍ रवीन्द्र श्रेष्ठ, हाल क्यानडा । दोलखाका लोकप्रिय नेता...

शरिर बिदेशमा भए पनि मन त नेपालमै रहन्छ । नेपालको माया धेरै लाग्छ— सुसि किङ रामकाजी गोसाइ

शरिर बिदेशमा भए पनि मन त नेपालमै रहन्छ । नेपालको माया धेरै लाग्छ— सुसि किङ रामकाजी गोसाइ

वि.सं.२०७८ वैशाख २९ बुधवार २०:३२

काठमाडौँ । बिगत १९ वर्षदेखि जर्मनीमा आफ्नो ब्यबसाय संचालन...

कुकुरको अशान्ति

कुकुरको अशान्ति

वि.सं.२०७७ पुस १९ आइतवार १५:४७

हरि कुमार श्रेष्ठखाँदबारी (हाल अमेरिका ) बल्ल बल्ल आफ्नो...

पंचाङ्ग निर्णायक समितिको औचित्य छैन ।सामाजिक अभियन्ता -मल्ल के सुन्दर

पंचाङ्ग निर्णायक समितिको औचित्य छैन ।सामाजिक अभियन्ता -मल्ल के सुन्दर

वि.सं.२०७७ मंसिर १ सोमवार २१:२०

काठमाण्डौँ । सामाजिक अभियन्ता मल्लके सुन्दरले पंचाङ्ग निर्णायक समितिको...

टेण्डर प्रक्रिया पुरा भएपछि मुद्रा तथा सांस्कृतिक संग्रहालय निर्माण कार्य शुरु हुन्छ  : नगरप्रमुख भरत केसी

टेण्डर प्रक्रिया पुरा भएपछि मुद्रा तथा सांस्कृतिक संग्रहालय निर्माण कार्य शुरु हुन्छ : नगरप्रमुख भरत केसी

वि.सं.२०७७ असोज २९ बिहीवार ०९:२२

दोलखा । भीमेश्वर नगरपालिका दोलखाको मात्रै नभएर देशकै ऐतिहासिक...